«Απλοποίηση των διαδικασιών σύστασης προσωπικών και κεφαλαιουχικών εταιρειών»
Πριν πέντε περίπου χρόνια το 2005 ψηφίστηκε από την βουλή των Ελλήνων ο Ν.3419/2005 με τον οποίο θεσμοθετούνταν το Γενικό Εμπορικό Μητρώο. Θεωρήσαμε ιστορική εκείνη την ημερομηνία και ένα αίσθημα ικανοποίησης και δικαίωσης επικρατούσε τουλάχιστον στους Επιμελητηριακούς υπαλλήλους γιατί μετά από μακροχρόνιες προσπάθειες και αγώνες, επί τέλους, ένα αίτημα μας υλοποιούνταν, ένα νέο αξιόπιστο και αξιοποιήσιμο εργαλείο παραδίδονταν στα χέρια της πολιτείας, μια νέα αρμοδιότητα ασκούνταν από τα επιμελητήρια. Ένας νέος θεσμός γεννιόνταν. Ένας θεσμός που εγγυόταν τη διαφάνεια στις συναλλαγές την απλοποίηση των διαδικασιών και την ταχύτατη και αξιόπιστη εξυπηρέτηση των επιχειρήσεων.
Έτσι πιστεύαμε τότε…
Δυστυχώς αυτή η τόσο σημαντική υπηρεσία για το κράτος, τα επιμελητήρια, τους επιχειρηματίες, την οργάνωση της επιχειρηματικότητας, την οικονομία, και την αξιολόγηση της ανταγωνιστικότητας της Ελλάδος, αυτή η τόσο σημαντική υπηρεσία πέντε ολόκληρα χρόνια δεν έχει ακόμη τεθεί σε λειτουργία.
Είναι χαρακτηριστικό ότι Δεν έχει εκδοθεί ούτε μία υπουργική απόφαση για τη λειτουργία του ΓΕΜΗ. Η μάλλον εκδίδονταν μετά την 1-1-2007 κάθε τρίμηνο η παράταση – μετάθεση της έναρξης του ΓΕΜΗ.
Σήμερα συζητείται στο κοινοβούλιο το Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας για την απλοποίηση των διαδικασιών σύστασης προσωπικών και κεφαλαιουχικών εταιρειών.
Η Ομοσπονδία Συλλόγων Υπαλλήλων Επιμελητηρίων, και οι εργαζόμενοι στα Επιμελητήρια αξιολογούν θετικά την νομοθετική πρωτοβουλία και το σημαντικότερο μέρος των ρυθμίσεων. Διατηρούμε όμως επιφυλάξεις για μερικές από αυτές και θα αναφερθώ πιο κάτω.
Η θέση αυτή εκφράστηκε και σε πρόσφατη πανελλαδική συνδιάσκεψη 150 επιμελητηριακών στελεχών που πραγματοποιήθηκε στο Επιμελητήριο Αιτωλοακαρνανίας με αντικείμενο το συγκεκριμένο νομοσχέδιο.
Πιστεύουμε ότι πραγματοποιούνται σημαντικά βήματα για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας θέτοντας εκτός των συναλλαγών υφιστάμενους και εμπλεκόμενους φορείς, όπως: Δικαστικές Αρχές (πρωτοδικεία), Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις (Διευθύνσεις Ανωνύμων Εταιρειών) και δικηγόρους και παράλληλα μειώνει το χρόνο και ίσως το κόστος ίδρυσης των επιχειρήσεων.
Η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται από δύο ουσιαστικά παράγοντες και προϋποθέσεις:
Α) την σωστή λειτουργία της Υπηρεσίας μιας Στάσης και
Β) την ενεργοποίηση και λειτουργία του ΓΕΜΗ.
Ως Υπηρεσία μιας Στάσης το νομοσχέδιο προσδιορίζει τρείς (3) φορείς,
Α. Τις υπηρεσίες των Επιμελητηρίων. Η υπηρεσία αυτή προβλέπονταν στο Ν. 3419/05, άρθρο 20, παρ. 2, εδαφ. με πολύ πιο διευρυμένες αρμοδιότητες. Δεν ενεργοποιήθηκε γιατί δεν βγήκε η απαραίτητη υπουργική απόφαση. Το ΕΒΕΑ όμως με δική του πρωτοβουλία ασκεί την αρμοδιότητα αυτή. Τα επιμελητήρια μπορούν άμεσα και χωρίς προβλήματα να λειτουργήσουν και να ανταπεξέλθουν στις απαιτήσεις αυτής της Υπηρεσίας.
Β. Τα «πιστοποιημένα» Ενιαία ΚΕΠ, τα οποία επιφέρουν επί πλέον επιβάρυνση – κόστος στον κρατικό προϋπολογισμό, γιατί απαιτείται νέο και εξειδικευμένο προσωπικό. Στη παρούσα συγκυρία όμως δεν μπορεί να προσληφθεί προσωπικό εξ’ αιτίας των νέων μέτρων για πάγωμα των προσλήψεων. Άρα δημιουργείται μια νέα δομή που δύσκολα θα ενεργοποιηθεί και ίσως καθίσταται περιττή αφού τα επιμελητήρια μπορούν να καλύψουν με το δίκτυό τους όλη την επικράτεια χωρίς επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.
Γ. Τους Συμβολαιογράφους. Η εμπλοκή των Συμβολαιογράφων στην ίδρυση ΕΠΕ και ΑΕ είναι θετική ως προς το νομικό έλεγχο των καταστατικών. Η προσθήκη όμως πρόσθετων εργασιών με την καταχώρηση όλων των στοιχείων της Επιχείρησης και των μελών αυτής στο ΓΕΜΗ και στα Μητρώα των Επιμελητηρίων, η είσπραξη και απόδοση των Γραμματίων Ενιαίου Κόστους Σύστασης Εταιρείας, η μετατροπή τους δηλαδή σε χειριστές – καταχωρητές και εισπράκτορες (ταμίες) απαιτεί πρόσθετο χρόνο και δημιουργεί πρόσθετο κόστος που θα επιβαρύνει τελικά τους επιχειρηματίες.
Αξίζει να τονιστεί ότι υπάρχει και τεχνικό – μηχανογραφικό πρόβλημα διασύνδεσης με το ΓΕΜΗ αφού το όλο σύστημα έχει σχεδιαστεί ως ιδιωτικό- κλειστό δίκτυο.
Ο ισχυρισμός ότι αφορά -στο σύστημα θα ενταχθούν 3.200 συμβολαιογράφοι σε όλη την Ελλάδα δεν ευσταθή αν αναλογιστεί κανείς ότι το σύνολο των ΕΠΕ και ΑΕ – σύμφωνα με μελέτη της Ο.Σ.Υ.Ε που ιδρύονται κατ’ έτος ανέρχεται σε 3700 περίπου επιχειρήσεις και από αυτές οι 2300 ιδρύονται στην Αττική. Είναι εμφανές ότι δεν πρόκειται να ενταχθούν στο σύστημα όλοι οι συμβολαιογράφοι γιατί δεν θα συμφέρει και έτσι θα δημιουργείται σύγχυση και ταλαιπωρία στους επιχειρηματίες.
Πιστεύουμε ότι οι συμβολαιογράφοι μετά τη σύνταξη του καταστατικού θα πρέπει να το αποστέλλουν ηλεκτρονικά στο αρμόδιο Επιμελητήριο και αυτό να διεκπεραιώνει όλες τις υπόλοιπες εργασίες.
Κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες η Υπηρεσίας μιας Στάσης –προϋπόθεση για την απλοποίηση των διαδικασιών- δεν μπορεί να ανταποκριθεί στο ρόλο της αν δεν λειτουργήσει το ΓΕΜΗ. Αυτό αποτελεί την αναγκαία και ικανή συνθήκη. Χωρίς την ενεργοποίηση του ΓΕΜΗ δεν μπορεί να επιτευχθεί ο στόχος ίδρυσης επιχειρήσεων σε μία μέρα και σε μία στάση.
Όμως η έναρξη λειτουργίας του ΓΕΜΗ εκτός των προβλεπόμενων υπουργικών αποφάσεων απαιτεί παρεμβάσεις και στην Επιμελητηριακή νομοθεσία ώστε να προκύπτει σαφώς η Επιμελητηριακή και επαγγελματική κατάταξη των Επιχειρήσεων ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για την σωστή λειτουργία του ΓΕΜΗ.
Θεωρούμε σοβαρό μειονέκτημα για την σωστή εφαρμογή και λειτουργία του ΓΕΜΗ την κατάργηση του Κεντρικού Εποπτικού Συμβουλίου που προβλέπετο στο άρθρο 3 του Ν. 3419/05. Με τον τρόπο δεν υπάρχει κανένα κέντρο αναφοράς από χρήστες, υπόχρεους, συνδεδεμένους, δεν υπάρχει συντονιστικό όργανο, συστήνεται μια υπηρεσία χωρίς κορυφή. Εμείς αντιθέτως πιστεύουμε ότι απαιτείται να ισχυροποιηθεί το ΚΕΣ παρέχοντάς του αποφασιστικές αρμοδιότητες για την καθοδήγηση και τον συντονισμό δράσεων και φορέων. Με αυτό τον τρόπο μπορεί να ξεκινήσει και η διαδικασία μετάπτωσης των αρχείων των Επιμελητηρίων στην Κεντρική Βάση του ΓΕΜΗ. Γιατί χωρίς τη μετάπτωση είναι αδύνατον να λειτουργήσει το Εμπορικό Μητρώο. Η ύπαρξη του Εποπτικού Συμβουλίου είναι επιβεβλημένη για ένα ακόμη λόγο: Εξασφαλίζεται η συνέχεια στη λειτουργία του ΓΕΜΗ της Υπηρεσίας μιας Στάσης και της Απλοποίησης των διαδικασιών. Είναι γνωστό ότι πολλές φορές νομοθετικές πρωτοβουλίες όταν απομακρύνθηκε – ανασχηματίστηκε ο υπουργός και έφυγαν οι σύμβουλοι του, δεν ολοκληρώθηκαν αφού οι υπηρεσίες του υπουργείου δεν συμμετείχαν στη διαμόρφωσή του νόμου.
Το υπό ψήφιση νομοσχέδιο αναφέρεται κατά κύριο λόγο στις επιχειρήσεις που διέπονται από την 123 οδηγία της ΕΕ δηλαδή επιχειρήσεις κατά κύριο λόγο παροχής υπηρεσιών και δεν αντιμετωπίζονται οι επιχειρήσεις ειδικού σκοπού που απαιτούν επί πλέον άδειες ίδρυσης και λειτουργίας. Το στοίχημα για την Ελληνική οικονομία εκεί είναι. Στο τομέα αυτό σημειώνονται καθυστερήσεις και ταλαιπωρία. Ο τρόπος αδειοδότησης πρέπει να λυθεί. Σ’ αυτό θα συμβάλει η υπηρεσία που προβλέπεται στο Ν. 3419/05, άρθρο 20, παρ. 2, εδαφ. η, και πρέπει να τεθεί άμεσα σε λειτουργία.
Με βάση τα παραπάνω προτείνουμε:
Α. Η ΚΥΑ για τα «πιστοποιημένα» ΚΕΠ να είναι ξεχωριστή, να αφορά μόνο σ’ αυτά και να εκδοθεί σε άλλο χρόνο όταν και αν ετοιμαστούν τέτοιες δομές για να μην καθυστερήσει ή έναρξη εφαρμογής του νόμου.
Β. Να περιληφθεί μεταβατική διάταξη που να προβλέπει ότι «μέχρι την ολοκλήρωση (Προσαρμογή πληροφοριακού συστήματος ΓΕΜΗ στα νέα δεδομένα, Σύνδεση συμβολαιογράφων με ΓΕΜΗ, εκπαίδευση κλπ.) των διαδικασιών λειτουργίας των Συμβολαιογράφων ως Υπηρεσιών μιας Στάσης, οι συμβολαιογράφοι να νομιμοποιούν το καταστατικό και να το αποστέλλουν ηλεκτρονικά στο κατά τόπους και καθ’ ύλη αρμόδιο Επιμελητήριο. Αυτό αναλαμβάνει να διεκπεραιώσει την υπόλοιπη διαδικασία που προβλέπεται στα άρθρα 6 και 7.
Γ. Το άρθρο 3 του Ν. 3419/05. αντικαθίσταται ως εξής.
1. Το Γ.Ε.ΜΗ. εποπτεύεται από Εποπτικό Συμβούλιο, που εδρεύει στην Αθήνα, (έδρα της Κ.Ε.Ε.) και είναι αρμόδιο για το συντονισμό την τμημάτων, των υπηρεσιών του ΓΕΜΗ και των Υπηρεσιών μιας Στάσης, μεριμνά για την έναρξη και εύρυθμη λειτουργία του ΓΕΜΗ, συντονίζει το έργο της μετάπτωσης των αρχείων από τα Μητρώα των Επιμελητηρίων στο ΓΕΜΗ, μεριμνά για την ομοιόμορφη εφαρμογή των διατάξεων του νόμου αυτού από όλα τα Επιμελητήρια της χώρας και τις υπηρεσίας μιας στάσης. Μεριμνά για την εκπαίδευση των χρηστών του ΓΕΜΗ. Παρακολουθεί τη λειτουργία, συγκεντρώνει τα προβλήματα και προτείνει προς το αρμόδιο – εποπτεύον Υπουργείο τις απαραίτητες νομοθετικές παρεμβάσεις. Επιλύει τα ανωτέρω εκδίδοντας, κανονισμούς, εγκυκλίους και αποφάσεις υποχρεωτικά εφαρμοστέες από τους αποδέκτες.
Δ. Τα Επιμελητήρια ή Οι Υπηρεσίες ΓΕΜΗ για τις ανάγκες απλοποίησης των διαδικασιών ίδρυσης των Επιχειρήσεων και τη λειτουργία του ΓΕΜΗ μπορούν να χορηγούν ΑΦΜ, ΑΜΚΑ, και να πραγματοποιούν εγγραφή στα
Ασφαλιστικά ταμεία (ΟΑΕΕ) των μελών όλων των Νομικών μορφών επιχειρήσεων.
Ε. Άρθρο 2, παρ 2β του ν. 3419/2005 (Α’ 297). Η καθ’ ύλην και κατά τόπο αρμοδιότητα του Επιμελητηρίου. Η έναρξη λειτουργίας του ΓΕΜΗ εκτός των προβλεπόμενων υπουργικών αποφάσεων απαιτεί παρεμβάσεις και στην Επιμελητηριακή νομοθεσία ώστε να προκύπτει σαφώς η Επιμελητηριακή και επαγγελματική κατάταξη των Επιχειρήσεων ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για την σωστή λειτουργία του ΓΕΜΗ.
Ζ. Αφού προβλέπονται προτυποποιημένα καταστατικά που ουσιαστικά είναι απλά ιδιωτικά συμφωνητικά, γιατί δεν γίνεται σύσταση και εγγραφή μόνο από τις Υπηρεσίες μιας Στάσης των Επιμελητηρίων;
ΣΤ. Άρθρο 8 του ν. 3419/2005 (Α’ 297). Το ύψος του τέλους καταχώρησης να καθορίζεται μετά από πρόταση της ΚΕΕ
Η. Άρθρο 13 του ν. 3419/2005 (Α’ 297) προβλέπει δημοσίευση και καταβολή τέλους στο Εθνικό τυπογραφείο. Προς τι αφού καταργείται η αναγγελία στο Εθνικό τυπογραφείο;
Θ. Άρθρο 17 του ν. 3419/2005 (Α’ 297) Επιβολή προστίμου από τον Υπουργό γιατί όχι από την αρμόδια υπηρεσία ΓΕΜΗ όπως ίσχυε;
Οι εργαζόμενοι στα Επιμελητήρια πιστεύουν ότι η απλοποίηση των διαδικασιών ίδρυσης των επιχειρήσεων και η λειτουργία του Εμπορικού Μητρώου θα συμβάλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας στη χώρα μας, θα δώσουν νέα ώθηση στα Επιμελητήρια και στην Πολιτεία ένα αξιόπιστο και αξιοποιήσιμο θεσμό. Για το λόγο αυτό θα στηρίξουν την νομοθετική πρωτοβουλία με τις παρατηρήσεις που έχουν υποβληθεί.
